Ο βελονισμός είναι μια πρακτική κατά την οποία πολύ λεπτές, αποστειρωμένες βελόνες μίας χρήσης τοποθετούνται σε επιλεγμένα σημεία του σώματος. Έχει ιστορικές ρίζες στην Παραδοσιακή Κινεζική Ιατρική και σήμερα χρησιμοποιείται σε πολλές χώρες κυρίως ως συμπληρωματική παρέμβαση.
Η επιστημονική τεκμηρίωση δεν είναι ίδια για όλες τις χρήσεις. Υπάρχουν καλύτερα δεδομένα για ορισμένες μορφές χρόνιου μυοσκελετικού πόνου και ορισμένες κεφαλαλγίες, ενώ για πολλές άλλες παθήσεις τα στοιχεία παραμένουν περιορισμένα, αβέβαια ή ανεπαρκή.
Πώς γίνεται μια συνεδρία βελονισμού;
Πριν από την εφαρμογή χρειάζεται σύντομη λήψη ιστορικού, ώστε να συζητηθούν ο λόγος προσέλευσης, τυχόν διαγνώσεις, φάρμακα, εγκυμοσύνη, αιμορραγικές διαταραχές ή άλλοι παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν την ασφάλεια της συνεδρίας.
Οι βελόνες τοποθετούνται σε επιλεγμένα σημεία και συνήθως παραμένουν για κάποιο χρονικό διάστημα. Δες επίσης ποια είναι η αίσθηση του βελονισμού κατά τη συνεδρία. Μπορεί να διεγείρονται χειροκίνητα ή, σε ορισμένες τεχνικές, με ήπιο ηλεκτρικό ρεύμα. Η τεχνική και η διάρκεια προσαρμόζονται στο ιστορικό και στον λόγο εφαρμογής.
Από πού προέρχεται ο βελονισμός;
Η πρακτική έχει ιστορικές ρίζες στην Παραδοσιακή Κινεζική Ιατρική. Έννοιες όπως το Qi, οι μεσημβρινοί και το Yin–Yang αποτελούν μέρος του ιστορικού και φιλοσοφικού πλαισίου της, αλλά δεν έχουν επιβεβαιωθεί ως ανατομικές δομές ή βιολογικοί μηχανισμοί από τη σύγχρονη βιοϊατρική.
Στη σύγχρονη έρευνα ο βελονισμός εξετάζεται κυρίως μέσα από νευροφυσιολογικούς μηχανισμούς, όπως η διέγερση αισθητικών νευρικών οδών και η επεξεργασία του πόνου.
Σε ποιες περιπτώσεις έχει μελετηθεί περισσότερο;
Τα πιο συνεπή δεδομένα αφορούν κυρίως ορισμένες μορφές χρόνιου πόνου, όπως οσφυαλγία ή αυχεναλγία, οστεοαρθρίτιδα γόνατος, καθώς και ημικρανία και κεφαλαλγία τάσης. Σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να υπάρξει ανακούφιση, αλλά το μέγεθος του οφέλους διαφέρει και δεν είναι ίδιο για όλους.
Δες αναλυτικά τις ενδείξεις βελονισμού και το επίπεδο τεκμηρίωσης.
Τι δεν πρέπει να περιμένεις από τον βελονισμό;
Ο βελονισμός δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως μέθοδος που θεραπεύει χρόνιες παθήσεις, «ξεμπλοκάρει» τον μεταβολισμό, προκαλεί απώλεια βάρους, «ρυθμίζει ορμόνες» ή υποκαθιστά τεκμηριωμένες θεραπείες για ψυχικές διαταραχές, εξαρτήσεις ή σοβαρά ιατρικά προβλήματα.
Αν χρησιμοποιείται, έχει θέση ως συμπληρωματική επιλογή όταν αυτό είναι κατάλληλο για το συγκεκριμένο πρόβλημα και χωρίς να καθυστερεί η απαραίτητη ιατρική διάγνωση ή θεραπεία.
Πώς μπορεί να λειτουργεί;
Η έρευνα έχει εξετάσει κυρίως την επίδραση του βελονισμού σε αισθητικές νευρικές οδούς και μηχανισμούς επεξεργασίας του πόνου. Έχουν παρατηρηθεί μεταβολές σε ενδογενή οπιοειδή και άλλους νευροδιαβιβαστές, αλλά ο ακριβής μηχανισμός και η κλινική σημασία αυτών των μεταβολών δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως.
Περισσότερα: πώς λειτουργεί ο βελονισμός σύμφωνα με την έρευνα.
Είναι ασφαλής ο βελονισμός;
Όταν εφαρμόζεται σωστά από κατάλληλα εκπαιδευμένο επαγγελματία, με αποστειρωμένες βελόνες μίας χρήσης και σωστή τεχνική, έχει γενικά καλό προφίλ ασφάλειας. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ήπιος πόνος, μικρή αιμορραγία, μελανιά ή παροδική ζάλη.
Σπάνια έχουν αναφερθεί σοβαρότερες επιπλοκές, όπως λοίμωξη, τραυματισμός ιστών ή οργάνων και πνευμοθώρακας. Γι’ αυτό η σωστή τεχνική, η υγιεινή και η αξιολόγηση του ιστορικού είναι απαραίτητες.
Δες περισσότερα στις παρενέργειες, τους κινδύνους και τις αντενδείξεις του βελονισμού.
Πότε χρειάζεται πρώτα ιατρική αξιολόγηση;
Νέος ή έντονος πόνος, νευρολογικά συμπτώματα, πυρετός, ανεξήγητη απώλεια βάρους, πόνος στο στήθος, δύσπνοια, σημαντικός τραυματισμός ή άλλο ανησυχητικό σύμπτωμα χρειάζονται πρώτα ιατρική αξιολόγηση. Ο βελονισμός δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να «καλύψει» συμπτώματα που δεν έχουν διερευνηθεί.
Βελονισμός στη Health Path
Η Αλεξάνδρα Τσαπάλου είναι πτυχιούχος Διαιτολόγος–Διατροφολόγος BSc (Hons) Dietetics του Queen Margaret University και έχει ολοκληρώσει επιπλέον εκπαίδευση στον βελονισμό στη Natural Health Science. Η εκπαίδευση στον βελονισμό παρουσιάζεται διακριτά από το πανεπιστημιακό πτυχίο Διαιτολογίας.
Για συνεδρίες μπορείς να δεις τις σελίδες Βελονισμός Αθήνα και Βελονισμός Πάτρα.
Συμπέρασμα
Ο βελονισμός είναι μια συμπληρωματική πρακτική με καλύτερη τεκμηρίωση για ορισμένες μορφές πόνου και κεφαλαλγίας. Δεν είναι πανάκεια και η καταλληλότητά του χρειάζεται να αξιολογείται ανά περίπτωση, με σαφή όρια και χωρίς να υποκαθιστά την ενδεδειγμένη ιατρική φροντίδα.