Ο θυρεοειδής είναι ένας μικρός αδένας στον λαιμό που παράγει ορμόνες σημαντικές για τον μεταβολισμό, την καρδιακή λειτουργία, τη θερμοκρασία του σώματος και πολλές ακόμη λειτουργίες. Οι παθήσεις του θυρεοειδούς είναι συχνές και χρειάζονται σωστή ιατρική διάγνωση και παρακολούθηση.
Ποιες είναι οι συχνότερες παθήσεις του θυρεοειδούς;
Στις συχνότερες καταστάσεις περιλαμβάνονται ο υποθυρεοειδισμός, ο υπερθυρεοειδισμός, η θυρεοειδίτιδα Hashimoto, η νόσος Graves, οι όζοι και άλλες διαταραχές της λειτουργίας ή της δομής του αδένα. Η διάγνωση δεν γίνεται από συμπτώματα μόνο, αλλά με ιατρική αξιολόγηση και κατάλληλες εξετάσεις.
Ποια συμπτώματα μπορεί να έχει ο υποθυρεοειδισμός;
Ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να συνδέεται με κόπωση, δυσανεξία στο κρύο, δυσκοιλιότητα, ξηρό δέρμα, αλλαγές στη διάθεση, διαταραχές κύκλου και αύξηση βάρους. Τα συμπτώματα όμως δεν είναι ειδικά για τον θυρεοειδή και μπορεί να οφείλονται και σε άλλες αιτίες.
Ποια συμπτώματα μπορεί να έχει ο υπερθυρεοειδισμός;
Πιθανά συμπτώματα είναι αίσθημα παλμών, νευρικότητα, τρόμος, δυσανεξία στη ζέστη, αυξημένη εφίδρωση, συχνότερες κενώσεις, διαταραχές ύπνου και απώλεια βάρους. Και εδώ απαιτείται ιατρική επιβεβαίωση.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η αξιολόγηση συνήθως περιλαμβάνει εξετάσεις όπως TSH και ελεύθερη T4, ενώ ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες εξετάσεις, αντισώματα ή απεικονιστικός έλεγχος. Η επιλογή τους γίνεται από τον θεράποντα ιατρό.
Τι ρόλο παίζει η διατροφή;
Η διατροφή δεν «θεραπεύει» από μόνη της τις παθήσεις του θυρεοειδούς, αλλά μπορεί να υποστηρίζει τη γενική υγεία και να προσαρμόζεται στις ανάγκες του ατόμου. Σημαντική είναι η επαρκής πρόσληψη ενέργειας, πρωτεΐνης, φυτικών ινών, βιταμινών και μετάλλων χωρίς ακραίους αποκλεισμούς.
Δεν χρειάζεται γενικά να αποφεύγονται ωμά λαχανικά, «κρύες» τροφές ή ολόκληρες ομάδες τροφίμων λόγω θυρεοειδούς. Επίσης, η γλουτένη δεν χρειάζεται να αποκλείεται αυτόματα σε Hashimoto, εκτός αν υπάρχει κοιλιοκάκη ή άλλος σαφής λόγος. Δες περισσότερα για τη δίαιτα χωρίς γλουτένη.
Τι ισχύει για ιώδιο και σελήνιο;
Το ιώδιο είναι απαραίτητο για τη σύνθεση θυρεοειδικών ορμονών, αλλά η υπερβολική πρόσληψη μπορεί επίσης να δημιουργήσει πρόβλημα σε ορισμένα άτομα. Το σελήνιο είναι επίσης σημαντικό ιχνοστοιχείο, όμως τα συμπληρώματα δεν πρέπει να λαμβάνονται χωρίς λόγο ή αξιολόγηση. Η λογική «όσο περισσότερο τόσο καλύτερα» δεν ισχύει.
Θυρεοειδής και βάρος
Ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να συμβάλλει σε αύξηση βάρους, αλλά συνήθως δεν εξηγεί μόνος του μεγάλες μεταβολές. Αντίστοιχα, ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να σχετίζεται με απώλεια βάρους. Όταν η θυρεοειδική λειτουργία ρυθμιστεί κατάλληλα, η διαχείριση βάρους εξακολουθεί να βασίζεται σε συνολική διατροφική και ιατρική αξιολόγηση. Δες και γιατί μπορεί να μην χάνεις βάρος.
Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση;
Αν υπάρχει επίμονη κόπωση, σημαντική μεταβολή βάρους χωρίς σαφή εξήγηση, ταχυκαρδία, έντονη δυσανεξία στη ζέστη ή στο κρύο, διαταραχές κύκλου, διόγκωση στον λαιμό ή άλλα επίμονα συμπτώματα, χρειάζεται αξιολόγηση από ιατρό.
Ο ρόλος του διαιτολόγου
Ο διαιτολόγος μπορεί να βοηθήσει στη διαμόρφωση διατροφικού πλάνου που λαμβάνει υπόψη τη διάγνωση, τη φαρμακευτική αγωγή, τις εργαστηριακές εξετάσεις, το βάρος και τους στόχους υγείας. Για πιο σύνθετες περιπτώσεις δες τον κλινικό διαιτολόγο ή την online διατροφική υποστήριξη.
Συμπέρασμα
Οι παθήσεις του θυρεοειδούς χρειάζονται επιστημονική διάγνωση και εξατομικευμένη παρακολούθηση. Η διατροφή μπορεί να υποστηρίζει τη συνολική υγεία, αλλά δεν αντικαθιστά τη φαρμακευτική ή άλλη ιατρική θεραπεία όταν αυτή χρειάζεται.
Για εξειδικευμένες πληροφορίες σχετικά με τη διατροφική υποστήριξη, δείτε τη σελίδα διατροφή για θυρεοειδή και Hashimoto.
